خطرات بلعیدن شکلات برای سگ‌ها؛ چه زمانی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید؟
مقدمه
اگر همین حالا سگ شما شکلات خورده و نگرانش هستید، نگرانی‌تان به‌جاست؛ شکلات برای سگ می‌تواند خیلی زود خطرناک شود. شکلات دو ماده دارد که برای سگ سمی‌اند: تئوبرومین (ماده‌ی اصلی سمی شکلات) و کافئین. بدن سگ این مواد را خیلی کندتر از بدن انسان دفع می‌کند، پس در بدنش می‌مانند و روی قلب و اعصاب اثر می‌گذارند. این مقاله کمک می‌کند بفهمید وضعیت سگتان چقدر جدی است، در خانه چه بکنید و چه نکنید، و چه وقت باید بی‌معطلی به دامپزشک بروید.
نوع و مقدار شکلات: چرا همه‌ی موارد یکسان نیست؟
خطر شکلات به سه چیز بستگی دارد: نوع شکلات، مقدار خورده‌شده و وزن سگ.
- شکلات تلخ، پودر کاکائو و شکلات شیرینی‌پزی خیلی بیشتر از شکلات شیری تئوبرومین دارند و خطرناک‌ترند. هرچه درصد کاکائو بالاتر باشد، خطر بیشتر است.
- شکلات شیری تئوبرومین کمتری دارد، ولی مقدار زیادش هم می‌تواند مسمومیت بدهد.
- سفید تقریباً تئوبرومین ندارد، ولی چربی و قند زیادش می‌تواند مشکل گوارشی بدهد.
در منابع دامپزشکی، علائم خفیف معمولاً از حدود ۲۰ میلی‌گرم تئوبرومین به ازای هر کیلو وزن سگ شروع می‌شود و بالای ۴۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلو، علائم شدید و درگیری قلب محتمل است. به زبان ساده:
- اگر یک سگ ۵ کیلویی حدود ۲۰ گرم شکلات تلخ با درصد کاکائوی بالا بخورد، احتمال مسمومیت زیاد است.
- اگر یک سگ ۱۰ کیلویی حدود ۵۰ گرم شکلات تلخ بخورد، احتمال علائم شدید زیاد است؛ ولی همین مقدار شکلات شیری معمولاً علائم خفیفی می‌دهد.
اگر نوع یا مقدار شکلات را نمی‌دانید، فرض را بر بدترین حالت بگذارید و با دامپزشک تماس بگیرید.
به برچسب شکلات هم نگاه کنید. بعضی شکلات‌ها و آب‌نبات‌های «بدون قند» یا «رژیمی» زایلیتول (یک شیرین‌کننده‌ی مصنوعی) دارند که برای سگ حتی در مقدار کم می‌تواند کشنده باشد؛ قند خون را به‌شدت پایین می‌آورد و به کبد آسیب می‌زند. اگر شکلات کشمش یا ماکادامیا داشته، این‌ها هم برای سگ سمی‌اند. در هر کدام از این حالت‌ها، فوراً به دامپزشک بروید.
نشانه‌های مسمومیت با شکلات
نشانه‌ها معمولاً چند ساعت پس از خوردن شکلات ظاهر می‌شوند (اغلب بین ۲ تا ۱۲ ساعت) و ممکن است تا یک روز یا بیشتر ادامه پیدا کنند. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
- استفراغ، به‌ویژه اگر چند بار تکرار شود.
- اسهال، به‌ویژه اگر شدید یا خونی باشد.
- بی‌قراری، هیجان غیرعادی یا نفس‌نفس زدن.
- ضربان قلب خیلی تندتر از حالت همیشگی سگ. برای مقایسه، ضربان سگ را در حالت آرام بشناسید.
- تشنگی و ادرار زیاد.
- لرزش یا پرش عضلات.
- گرم شدن بیش از حد بدن.
- تشنج، ضعف شدید یا بی‌حالی و واکنش نشان ندادن به صدا و تماس. این‌ها اورژانس‌اند.
سگ‌های کوچک، مسن، یا سگ‌هایی که بیماری قلبی دارند، با مقدار کمتری شکلات هم ممکن است دچار مشکل شوند.
اگر سگ شکلات خورد، در خانه چه کنید و چه نکنید؟
با دامپزشک تماس بگیرید. نوع شکلات (اگر بسته‌بندی هست، نگهش دارید)، مقدار تقریبی، زمان خوردن و وزن سگ را بگویید. دامپزشک با همین اطلاعات می‌گوید وضعیت جدی است یا نه.
سگ را خودسرانه وادار به استفراغ نکنید. اگر کمتر از یکی‌دو ساعت از خوردن شکلات گذشته باشد، گاهی دامپزشک استفراغ دادن را لازم می‌داند؛ ولی بهتر است در کلینیک انجام شود. اگر دامپزشک تلفنی گفت در خانه انجام دهید، فقط با همان روش و مقداری که او می‌گوید، و هرگز وقتی سگ بی‌حال است، تشنج کرده یا خودش استفراغ کرده، او را وادار به استفراغ نکنید. هرگز نمک ندهید؛ نمک یک داروی خانگی رایج و خودش خطرناک است.
آب تمیز در دسترس سگ بگذارید و اجازه دهید بیشتر بیرون برود و ادرار کند.
سگ را زیر نظر داشته باشید و هر نشانه‌ای را با ساعتش یادداشت کنید.
هیچ دارو یا ماده‌ی خانگی دیگری بدون نظر دامپزشک ندهید. زغال فعال و داروهای درمان مسمومیت فقط باید با نظر دامپزشک داده شوند.
ببینید زرورق یا کاغذ شکلات را هم خورده است یا نه. بسته‌بندی بلعیده‌شده ممکن است روده را ببندد؛ این را هم به دامپزشک بگویید.
چه وقت باید فوراً به دامپزشک رفت؟
در این حالت‌ها معطل نکنید و سگ را به نزدیک‌ترین کلینیک یا بیمارستان دامپزشکی ببرید:
- سگ مقدار قابل‌توجهی شکلات تلخ، پودر کاکائو یا شکلات شیرینی‌پزی خورده است.
- سگ کوچک‌تر از ۵ کیلوگرم است و هر مقداری شکلات تلخ یا پودر کاکائو خورده است.
- شکلات زایلیتول، کشمش یا ماکادامیا داشته است.
- سگ مسن است یا بیماری قلبی یا کلیوی دارد.
- هر یک از این نشانه‌ها را دارد: استفراغ چندباره، اسهال شدید یا خونی، لرزش، تشنج حتی برای چند ثانیه، ضربان قلب خیلی تند، بی‌حالی شدید یا ناتوانی در ایستادن.
- نمی‌دانید چه نوع و چه مقدار شکلات خورده و به دامپزشک تلفنی هم دسترسی ندارید.
اگر مطمئن نیستید سگ شکلات خورده یا چیز دیگری، به دامپزشک بگویید سگ به چه چیزهایی در خانه دسترسی داشته؛ نشانه‌های مسمومیت‌های مختلف می‌تواند شبیه هم باشد.
سؤالات متداول
چقدر طول می‌کشد تا نشانه‌های مسمومیت ظاهر شود؟
معمولاً بین ۲ تا ۱۲ ساعت پس از خوردن شکلات، ولی گاهی زودتر یا دیرتر. چون تئوبرومین دیر از بدن سگ دفع می‌شود، نشانه‌ها ممکن است تا یک روز یا بیشتر ادامه داشته باشند.
آیا مقدار کم شکلات شیری هم خطرناک است؟
مقدار کم شکلات شیری (مثلاً کمتر از ۱۰ گرم برای سگ ۵ کیلویی) معمولاً مسمومیت جدی نمی‌دهد، ولی ممکن است استفراغ یا اسهال بدهد. اگر سگ کوچک، مسن یا بیمار است یا مقدار را دقیق نمی‌دانید، با دامپزشک مشورت کنید.
سگ من هیچ نشانه‌ای ندارد؛ کاری لازم است؟
اگر مقدار خیلی کم بوده، سگ را دست‌کم ۲۴ ساعت زیر نظر داشته باشید. نبودن نشانه در یکی‌دو ساعت اول به معنی بی‌خطر بودن نیست، چون نشانه‌ها دیرتر ظاهر می‌شوند. شکلات پرچرب ممکن است یکی‌دو روز بعد هم باعث التهاب لوزالمعده شود (با استفراغ، درد شکم و بی‌اشتهایی). اگر هر نشانه‌ای دیدید یا مقدار شکلات زیاد بوده، با دامپزشک تماس بگیرید.
حیوانتان این نشانه‌ها را دارد؟
با دامپزشک دارای پروانه، تصویری یا چت، از خانه مشورت کنید.
